Tự kỷ là một tình trạng phát triển thần kinh (nghĩa là liên quan đến não bộ) ảnh hưởng đến cách não của một người phát triển và hoạt động, cũng như cách họ giao tiếp và tương tác với thế giới.
Các đặc điểm thường xuất hiện từ thời thơ ấu, thường trước 3 tuổi, và sẽ tồn tại dưới một hình thức nào đó suốt đời.
Tự kỷ ảnh hưởng đến cách mỗi người tương tác với người khác và cách họ cảm nhận thế giới xung quanh. Mỗi người tự kỷ đều khác nhau, nghĩa là mỗi người có những điểm mạnh và thách thức riêng. Tự kỷ có thể được chẩn đoán ở người thuộc mọi lứa tuổi, mọi nền văn hóa và mọi điều kiện kinh tế.
Đặc điểm chính
- Khó khăn trong giao tiếp và tương tác với người khác
- Hành vi hạn chế, lặp lại và khác biệt, vận động cơ thể theo những cách khác nhau
- Quan tâm mạnh mẽ đến một chủ đề hoặc lĩnh vực nào đó
- Phản ứng khác thường với những gì họ thấy, nghe, ngửi, chạm hoặc nếm
- Thích các thói quen ổn định và không thích thay đổi
- Giác quan nhạy cảm (ví dụ với âm thanh, ánh sáng, chất liệu)
Nguyên nhân gây tự kỷ là gì?
Tuy nguyên nhân chính xác chưa được biết, các bằng chứng cho thấy tự kỷ xuất phát từ những thay đổi trong sự phát triển và tăng trưởng của não bộ. Những thay đổi này có thể do nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm yếu tố di truyền và môi trường.
Các tình trạng có thể xảy ra cùng với tự kỷ
Tự kỷ có thể đi kèm với các tình trạng khác, ảnh hưởng đến mỗi người theo những cách khác nhau. Một số tình trạng khác mà người tự kỷ thường gặp là:
- Khó khăn về lời nói và ngôn ngữ
- Khuyết tật trí tuệ
- Vấn đề về giấc ngủ
- Vấn đề về sự chú ý và tập trung
- Tăng động
- Động kinh
- Lo âu và trầm cảm
- Khó khăn về kỹ năng vận động tinh và vận động thô
Quy trình giới thiệu và các dịch vụ hỗ trợ
- Đánh giá để chẩn đoán do một nhóm đa chuyên ngành gồm bác sĩ nhi, nhà tâm lý học hoặc bác sĩ tâm thần và chuyên gia âm ngữ trị liệu thực hiện.
- Phụ huynh/người chăm sóc có thể liên hệ bác sĩ gia đình/bác sĩ nhi để được giới thiệu đến các chương trình do Chính phủ tài trợ.
- Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia (NDIS) — hỗ trợ cho người khuyết tật.
- Cổng thông tin Người chăm sóc Commonwealth (Carer Gateway) — ĐT: 1800 422 737, dành cho dịch vụ chăm sóc thay thế.
- Autism Connect — đường dây trợ giúp tự kỷ toàn quốc miễn phí, cung cấp thông tin độc lập và chuyên môn qua điện thoại, email và trò chuyện trực tuyến, ĐT: 1300 308 699.
Tự kỷ — Vạch trần ngộ nhận
✗ Bất kỳ phương pháp nào được cho là có thể chữa khỏi tự kỷ
✓ Hiện chưa có cách chữa khỏi tự kỷ. Thực tế, nhiều người cho rằng không nên tìm cách chữa khỏi và khái niệm này gây xúc phạm với nhiều người. Hãy cẩn trọng với các phương pháp truyền thống/tôn giáo tuyên bố chữa khỏi tự kỷ. Những phương pháp đó có thể gây tác dụng ngược.
✗ Vắc-xin gây ra tự kỷ
✓ Tự kỷ là tình trạng phức tạp, dường như do nhiều tổ hợp gen và ảnh hưởng môi trường khác nhau gây ra. Không có bằng chứng khoa học nào ủng hộ ngộ nhận này.
✗ Trẻ tự kỷ không thể học được
✓ Hoàn toàn có thể! Với một số người, việc học có thể khó khăn và tiến bộ chậm hơn. Phần lớn trẻ sẽ tiến bộ khi được trị liệu, nhưng trị liệu phải hiệu quả và phù hợp với từng trẻ.
✗ Tự kỷ do cách nuôi dạy kém
✓ Tự kỷ là tình trạng di truyền và sinh học thần kinh, không phải kết quả của cách nuôi dạy hay môi trường gia đình.
✗ Người tự kỷ không muốn có bạn bè hay các mối quan hệ
✓ Phần lớn người tự kỷ mong muốn kết nối xã hội và các mối quan hệ có ý nghĩa, dù các quy tắc xã hội có thể gây lo âu hoặc cần thêm hỗ trợ.
✗ Mọi người tự kỷ đều có kỹ năng đặc biệt
✓ Nhiều người tự kỷ có những mối quan tâm đặc biệt mãnh liệt và có thể biết rất nhiều về một chủ đề yêu thích, nhưng điều đó không giống như có siêu năng lực.
